Anticlimax
CvTE-definitie: Woorden of zinnen worden in dalende lijn geplaatst qua kracht, belangrijkheid of intensiteit.
Een anticlimax kan humor en relativering oproepen, de lezer of toehoorder verrassen door een onverwachte wending of de tegenstelling accentueren tussen verwachting en realiteit.
Voorbeeld in het Nederlands
Hij verloor zijn familie, zijn baan en zijn pen.
(de onderdelen in de opsomming worden steeds kleiner)
Voorbeeld in het Latijn
Quodsi aut causa criminis aut facti suspicio aut quaelibet denique vel minima res reperietur ...
Cicero, Pro Sexto Roscio Amerino, 8
(Cicero bouwt hier af in belangrijkheid. Hij begint met een zwaarwegend argument (een gegronde aanklacht), gaat dan naar een vager begrip (een loutere verdenking), en eindigt bewust met een heel onbeduidend detail (de kleinst mogelijke zaak). Hij gebruikt dit stijlmiddel om de absurditeit en de zwakte van de aanklacht tegen zijn cliënt pijnlijk duidelijk te maken.)